Wat is NEN 7510

Wat is NEN 7510 en waarom hoor je die term steeds vaker

Wat is NEN 7510 nou eigenlijk? Simpel gezegd is het de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. De norm beschrijft hoe zorgorganisaties moeten omgaan met patiëntgegevens en medische gegevens, en welke maatregelen daarbij horen. Denk aan ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, GGZ instellingen en ICT leveranciers die met zorgdata werken. NEN 7510 bouwt voort op het internationale information security management system uit ISO 27001, maar dan specifiek toegesneden op de gezondheidszorg. De norm is niet direct wettelijk verplicht, maar wordt via andere wetgeving alsnog afgedwongen. Zorginstellingen die aantoonbaar willen voldoen aan privacywetgeving, kiezen daarom vrijwel altijd voor deze aanpak. Kortom, NEN 7510 is het fundament onder veilige gegevensverwerking in de zorgsector, en dat fundament wordt met het jaar belangrijker.

Nen 7510 norm is verweven met wetgeving

De nen 7510 norm staat niet op zichzelf. Ze hangt nauw samen met meerdere wetten en regelingen. Zo verwijst het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders expliciet naar deze norm. Ook de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg, kortweg Wabvpz, bouwt hierop voort. Daarnaast speelt de Algemene verordening gegevensbescherming een grote rol. Deze Europese richtlijn, beter bekend als de AVG, eist passende technische maatregelen om persoonsgegevens te beschermen. NEN 7510 helpt organisaties concreet invulling te geven aan die eis. Voor jeugdhulpaanbieders geldt trouwens een uitzondering: zij vallen onder ISO 27001 in plaats van NEN 7510. Wettelijk verplicht is de norm dus niet altijd letterlijk, maar in de praktijk kun je er als zorgaanbieder haast niet omheen. Wet en norm versterken elkaar, en dat maakt naleving urgenter dan ooit.

Autoriteit persoonsgegevens en toezichthouder verwacht naleving

Twee partijen kijken serieus mee als het om informatiebeveiliging gaat. De autoriteit persoonsgegevens houdt toezicht op de AVG en grijpt in bij datalekken of onzorgvuldige omgang met medische gegevens. Daarnaast is er de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, kortweg IGJ. Deze toezichthouder verwacht dat zorgaanbieders aantoonbaar voldoen aan de NEN 7510 norm. Niet doen is geen optie meer. Stel je voor: een systeemstoring waardoor patiëntgegevens uren onbereikbaar zijn tijdens spoedzorg. Dat raakt direct de continuïteit van zorg, en dat is precies waar deze toezichthouders scherp op letten. Boetes en reputatieschade liggen dan al snel op de loer. Door structureel te werken volgens de norm, bouw je vertrouwen op bij zowel patiënten als toezichthouders. En eerlijk, dat vertrouwen is in de zorgsector goud waard.

ICT leveranciers spelen een sleutelrol in de keten

Veel mensen denken bij NEN 7510 automatisch aan ziekenhuizen, maar ICT leveranciers zijn minstens zo belangrijk. Zij beheren vaak de systemen waarin patiëntgegevens worden opgeslagen, verwerkt en uitgewisseld. Een lek bij een leverancier kan net zo schadelijk zijn als een lek bij de zorgorganisatie zelf. Daarom eisen steeds meer zorgaanbieders in hun contracten dat leveranciers ook aan de norm voldoen. Dit noemen we ketenverantwoordelijkheid. Werk je als IT bedrijf voor de zorgsector? Dan is certificering al snel een harde voorwaarde om nieuwe klanten binnen te halen. De praktijk laat zien dat organisaties zonder certificaat regelmatig afvallen bij aanbestedingen. Voor toepassing in de eigen organisatie betekent dit dat beveiliging niet stopt bij de eigen muren, maar zich uitstrekt over de hele toeleveringsketen. Dat vraagt om afspraken, contracten en heldere verantwoordelijkheden.

Aantoonbaar voldoen vraagt om een gestructureerde aanpak

Aantoonbaar voldoen aan de norm gaat verder dan een beleidsdocument opstellen. Het draait om een werkend managementsysteem waarin risicoanalyse, beheersmaatregelen en interne audits samenkomen. Een risico analyse brengt in kaart waar kwetsbaarheden zitten, bijvoorbeeld in verouderde software of onvoldoende toegangsbeheer. Op basis daarvan kies je passende maatregelen, van technische maatregelen zoals encryptie tot organisatorische afspraken over hoe medewerkers omgaan met gevoelige data. Interne audits controleren vervolgens of die maatregelen ook echt werken in de dagelijkse praktijk. Dit is geen eenmalige exercitie. De norm vraagt om continue verbetering, waarbij je regelmatig het huidige niveau van informatiebeveiliging toetst. Organisaties die dit goed inrichten, merken vaak dat processen soepeler lopen en incidenten sneller worden opgemerkt. Structuur loont hier dus dubbel.

Onafhankelijke beoordeling via certificering

Wil je zwart op wit aantonen dat je organisatie voldoet? Dan is certificering de logische stap. Een onafhankelijke beoordeling door een geaccrediteerde certificerende instelling toetst of het managementsysteem aan alle eisen voldoet. Accreditatie controleert bovendien of die certificerende instellingen zelf betrouwbaar en deskundig genoeg zijn om deze beoordelingen uit te voeren. Na een positieve beoordeling ontvang je een certificaat, meestal geldig voor drie jaar met tussentijdse controles. Dat certificaat geeft extra vertrouwen aan patiënten, zorgverzekeraars en samenwerkingspartners. Het is een tastbaar bewijs dat informatiebeveiliging structureel is geborgd, niet iets wat op papier goed klinkt maar in de praktijk rammelt. Voor veel zorgorganisaties is certificeren inmiddels onderdeel van hun kwaliteitsbeleid, naast bijvoorbeeld ISO 9001. Wil je weten hoe zo’n traject verloopt? Bekijk dan eens het stappenplan voor certificering, de aanpak lijkt sterk op elkaar.

Informatiebeveiliging in de zorg blijft in ontwikkeling

De nieuwste ontwikkelingen staan niet stil. In december 2024 verscheen een herziene versie van de norm, afgestemd op de recentste ISO 27001 en ISO 27002 normen (bron: NEN). Deze nieuwe versie legt meer nadruk op risicogestuurde keuzes in plaats van vaste voorschriften. Ook sluit de norm beter aan bij de Europese NIS2 richtlijn, die de digitale weerbaarheid van essentiële sectoren moet vergroten. Voor zorgaanbieders en zorgverleners betekent dit dat stilstaan geen optie is. Wie al gecertificeerd is, krijgt de tijd om over te stappen naar de nieuwe norm, maar uitstellen is onverstandig. Informatiebeveiliging in de zorg is namelijk geen project met een einddatum, het is een doorlopend proces. VMB Consult helpt zorgorganisaties en zorgaanbieders om deze norm praktisch te implementeren, zonder overbodige bureaucratie. Benieuwd wat dit voor jouw organisatie betekent? Plan vrijblijvend een gratis adviesgesprek in en ontdek waar je vandaag al winst kunt behalen.

Veelgestelde vragen over NEN 7510